Vanavond is het zover; een uitzending van Zembla. Ze (Zembla, in hun eigen woorden) zeggen dat het gaat over ‘de shit’ na laserbehandelingen. Lekker kritisch. Dat is goed. Je zou haast zeggen dat het tijd werd, immers, wereldwijd zijn er meer dan 30 miljoen laserbehandelingen verricht, waarvan meer dan 95% met buitengewoon veel succes. Laserbehandelingen die 25 jaar geleden een revolutie hebben ontketend in de oogheelkunde. Hightech apparatuur die in staat is om minuscule laagjes van het hoornvlies te verwijderen en daarmee een nieuwe vorm te creëren, zodat je zonder bril of zonder lenzen scherp kan zien. Je kunt het je niet voorstellen, maar het bestaat! We zijn er echter al zo aan gewend dat we ons nauwelijks meer realiseren welk een wonder dit is. De wetenschappelijke literatuur staat er vol van. Talloze zgn. peer-reviewed artikelen laten keer op keer zien hoe veilig heden ten dage laserbehandelingen zijn en hoe fraai de resultaten. En we zijn er nog niet, het wordt steeds beter! Voor menig oogarts, die doorgaans te maken heeft met de ouder wordende patiënt met staar, glaucoom, diabetes of maculadegeneratie, is het een feest om super blije patiënten te zien die eindelijk van het gedoe met hun contactlenzen af zijn. Nooit meer irritatie, ontstekingen, rode ogen en ga zo maar door. Dat geeft energie, niet alleen aan de patiënt, maar ook aan de oogarts. Dat is echt leuk!

Eerlijk is eerlijk, soms vind ik het wel jammer dat de patiënt een geslaagde laserbehandeling als doodnormaal ervaart en dit wonder al snel weer vergeet. Ze laten zelfs dikwijls de noodzakelijke controles achterwege. Immers, ze denken er niet meer aan want alles gaat goed. Ik zeg jammer, omdat het fijn is om blije mensen op je spreekuur te zien die graag ambassadeur willen zijn voor dit wonder.

Daarom is het niet verkeerd om de uiterst zeldzame keerzijde van de laser-medaille eens nader onder de loep te nemen. Het kán toch niet alleen maar succesvol zijn? Zembla belooft duidelijkheid te geven. Eén patiënt van mij heeft na een succesvolle behandeling (hij ziet weer scherp zonder bril) heftige pijn ontwikkeld aan beide ogen. Onverklaarbare pijn. Het had niets te maken met droogte, niets met een verkeerde behandeling, niets met verkeerde indicatiestelling en niets met inadequate nazorg. De vinger was er niet op te leggen. Diverse onderzoeken, onder andere in academische ziekenhuizen, konden niets bijzonders aantonen. Blijkbaar komt dit voor in zeer zeldzame gevallen. Als ‘martelaar’ informeert hij Zembla hierover. Hij wil dat dit nooit iemand meer overkomt. In mijn eigen praktijk heb ik dit nimmer eerder gezien, noch heb ik hierover vernomen van mijn collega’s. De patiënt zegt “zich nooit hebben laten behandelen als hij dit van tevoren had geweten” (!). Zembla vraagt mij waarom ik niet verteld had dat dit kan gebeuren. Net als de patiënt wist ook ik niet dat zulke napijn bestond! De eerste artikelen verschijnen rond 2013 over dit zeldzame fenomeen. In dat jaar werd ook mijn patiënt behandeld. Ik wist het niet. Op mijn telefoon kreeg ik destijds geen automatische bericht van de publicaties hierover. Gemiste kans. Of ik doorga met dit soort behandelingen, vraagt Zembla mij. Emotioneel zeg ik nee; ik zag mijn patiënt lijden. Heftig. Maar rationeel zeg ik volmondig ja! Zoveel blije mensen! Het leven kent grote(re) risico’s. Ook ík rijd vrijwillig in een auto op luchtbanden en ben me van de (geringe) risico’s van een klapband bewust, welke mij mijn leven kunnen kosten. Maar omdat ik vertrouwd ben met dit risico neem ik het, zoals iedereen om mij heen. De kans op een klapband is groter dan de kans op heftige pijn na een laserbehandeling. Geen reden dus om dit wonder niet te laten gebeuren.

Laten we hopen dat Zembla een genuanceerd verhaal vertelt. Hoe meer relevante informatie vooraf aan de potentiele laser-cliënt wordt gegeven, hoe beter het is. Dat vind ik als oogarts. Niet alleen om teleurstellingen te voorkomen, maar vooral omdat de zorg om onze patiënten al sinds jaar en dag onze prioriteit is, vanzelfsprekend. En toch… Zembla…wat wordt de boodschap..?